Аԥсуа грамматика. Актәи атом

Аԥсуа бызшәа ҭҵаарадырратә обиектны иҟалеит XIX ашәышықәса аҩбатәи азбжа инаркны. Аԥсуа бызшәадырра ашьақәгылара П. К. Услар ихьӡ иадҳәалоуп. Пиотр Карл-иԥа Услар занааҭла – арратә нџьныр, усурала – аурыс ар ринрал, усҟантәи аамҭазы алаҵәара ҭбаа зауз аиҿырԥшыра-ҭоурыхтә бызшәадырра иаԥнаҵаз атеориатә дыррақәеи аметодқәеи ибзиаӡаны издыруаз бызшәадырҩын. П. К.и Услар 1862 шықәсазы литографла иҭижьуеит «Аԥсуа бызшәа» ҳәа хыс измаз амонографиа. Убри ала иалагоит аԥсуа бызшәадырра1. Иахьагьы еиҳарак амч рыманы иҟоуп амонографиаҿы иаагоу абызшәатә материалқәа рквалификациа. 1912 шықәсазы Н. И. Марр инапхгаралеи иредакциалеи иҭыҵуеит П. Ҷараиа иусумҭа2. Уинахыс Н. И. Марр иҭҵаарадырратә интересқәа ирыхәҭакны иҟалеит аԥсуа бызшәагьы. Н. И. Марр аԥсуа бызшәа иазкны иҭижьуеит акымкәа аусумҭақәа. Убарҭ рахьынтә, ажәақәа рҳәашьа мыԥсахкәа, адиалекттә, ацәажәашьатә ҷыдарақәа рызныжьны алагалареи, аԥсуа ажәа аҵакы иазааигәоу аурыс аиҭагат азыԥшаареи рыла иалукаартә иҟоуп «Аԥсуа-аурыс жәар». Иара убас Н. И. Марр аԥсуа бызшәеи аԥсуаа рҭоурыхи ирызку, иахьагьы иактуалтәу аусумҭақәа дравторуп.